8. বায়ু শক্তি

বতাহ আকৌ সূৰ্য্য, ছদ্মবেশ পিন্ধি।

সূৰ্যৰ পোহৰে পৃথিৱীখনক অসমানভাৱে গৰম কৰে — সাগৰতকৈ বেছি বেগেৰে অৱতৰণ কৰে, বিষুৱৰেখা মেৰুতকৈ কঠিন। উষ্ণ বায়ু ওপৰলৈ উঠি যায়, তাৰ তলত শীতল বায়ু সোমাই যায় আৰু সেই চলন্ত বায়ু বতাহ। মাজৰ ক’ৰবাত পৃথিৱীত পোৱা সূৰ্য্যৰ পোহৰৰ 1% আৰু 2% বায়ুমণ্ডলীয় গতি হিচাপে শেষ হয়, যিটো এতিয়াও এটা… বিপুল পৰিমাণৰ শক্তি। বতাহৰ টাৰ্বাইনে ইয়াৰ এটা সৰু ডিস্কক কেৱল বাধা দিয়ে।

ই কেনেকৈ কৰে তাৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান হৈছে খ খণ্ডৰ আটাইতকৈ বিপৰীতমুখী পদাৰ্থ — আৰু… আটাইতকৈ সন্তুষ্টিদায়ক।

ব্লেড ডেউকা, পাল নহয়

প্ৰবৃত্তিগত ছবিখন ভুল। মানুহে কল্পনা কৰে যে বতাহে ব্লেডবোৰ ঠেলি ঘূৰাইছে, বতাহৰ দৰে পালত বা পেল্টনৰ বাল্টিত পানীত। সেই ধৰণৰ মেচিন আছে — পৰম্পৰাগত বতাহৰ চকল আৰু এনিমোমিটাৰৰ ঘূৰি থকা কাপবোৰে টানি টানি কাম কৰে — আৰু ই বেয়া। এটা ড্ৰেগ মেচিনে কৰিব পাৰে ইয়াক চলোৱা বতাহে কেতিয়াও বেছি বেগেৰে গতি নকৰে, আৰু তুলনামূলকভাৱে কম শক্তি ধৰি ৰাখে।

এটা আধুনিক টাৰ্বাইন ব্লেড হৈছে এটা এৰ’ফ’ইল: ক্ৰছ-ছেকচন এটা বিমানৰ উইং।

সেই আকৃতিক লগ পোৱা বায়ু বিচ্যুত হয়, আৰু বক্ৰ ওপৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে প্ৰবাহ বেছি দ্ৰুত হয় আৰু তলৰ প্ৰবাহতকৈ কম চাপত। চাপৰ পাৰ্থক্যই উৎপন্ন কৰে ওঠোৱা — আগন্তুকৰ লগত মোটামুটিভাৱে লম্বভাৱে কাম কৰা এটা বল বায়ু প্ৰবাহ।

সেই লম্ব দিশটোৱেই গোটেই কৌশলটো, আৰু ই আমাৰ হুক প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে। কাৰণ উত্তোলন বলে বতাহৰ তললৈ নহয়, কাষলৈ কাম কৰে, ই ব্লেডখনক ৰ কাষেৰে ঠেলি দিয়ে বৃত্তাকাৰ পথ, পিছলৈ নহয়। বতাহতকৈ বেছি বেগেৰে ব্লেড চলাবলৈ একোৱেই বাধা নিদিয়ে বল উৎপন্ন কৰা। ব্লেডৰ টিপবোৰে নিয়মিতভাৱে বতাহৰ পাঁচৰ পৰা সাতগুণ বেগেৰে যাত্ৰা কৰে, যাৰ বাবে দূৰৰ পৰা এলেহুৱা যেন লগা এটা বিশাল টাৰ্বাইনৰ টিপবোৰ লৰচৰ কৰে মটৰৱেৰ গতি।

ব্লেডখনৰ বাবেই এটা সুন্দৰ পৰিণতি। কাৰণ ইতিমধ্যে ই দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে কাষলৈ, ই প্ৰকৃততে অনুভৱ কৰা বায়ু প্ৰবাহ প্ৰকৃত বতাহৰ সংমিশ্ৰণ আৰু… ইয়াৰ নিজৰ গতি — ব্লেডৰ দৈৰ্ঘ্যৰ লগে লগে সলনি হোৱা অগভীৰ কোণৰ পৰা আহি। সেইবাবেই ব্লেডবোৰ টুইষ্ট কৰা: প্ৰতিটো অংশ বতাহৰ বাবে সঠিক কোণত স্থাপন কৰা হয় ই ব্যক্তিগতভাৱে লগ পায়। এটা স্থবিৰ টাৰ্বাইনলৈ ভালদৰে চাওক আৰু তাৰ পৰা টুইষ্টটো দেখা পাব শিপাৰ পৰা টিপলৈ।

ঘনকৰ অত্যাচাৰ

দুটা স্কেলিং নিয়মে বতাহৰ সকলো কথা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, আৰু দুয়োটা অস্বাভাৱিকভাৱে কঠোৰ।

বতাহৰ গতিৰ ঘনকৰ সৈতে শক্তিৰ স্কেল। ৰৈখিকভাৱে নহয়। বৰ্গক্ষেত্ৰ নহয়। কিউবড।

বতাহৰ গতি দুগুণ কৰিলে আপুনি আঠগুণ শক্তি পাব। 25% দ্ৰুত ছাইটে উৎপাদন দিয়ে প্ৰায় দুগুণ। এই একক তথ্যই ইয়াৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰে:

• ডেভেলপাৰসকলে নিৰ্দিষ্ট ৰিজলাইন আৰু উপকূলীয় ষ্ট্ৰিপৰ ওপৰত যুঁজ দিয়ে।
• টাৰ্বাইন ওখ টাৱাৰত নিৰ্মাণ কৰা হয় — ৰুক্ষৰ ওপৰৰ উচ্চতাৰ লগে লগে বতাহৰ গতি বৃদ্ধি পায়, মাটিৰ ওচৰত লাহে লাহে গতি কৰা বায়ু।
• কোনোবাই কংক্ৰিট ঢালি দিয়াৰ আগতে বছৰ বছৰ ধৰি বায়ু সম্পদৰ জৰীপ কৰা হয়: এটা সৰু ভুল আনুমানিক গড় বতাহৰ গতি আনুমানিক ৰাজহৰ ক্ষেত্ৰত এক বৃহৎ ভুল হৈ পৰে।

ব্লেডৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বৰ্গৰ সৈতে শক্তিৰ স্কেল। ৰ’টাৰে এটা বৃত্ত ঝাড়ু দিয়ে, আৰু বৃত্তৰ ক্ষেত্ৰফল πr²। ব্লেডৰ দৈৰ্ঘ্য দুগুণ কৰক আৰু আপুনি চতুৰ্গুণ… ঝাড়ু দিয়া এলেকা, আৰু সেয়েহে একেটাৰ পৰা ধৰা পৰা শক্তি চাৰিগুণ কৰক বায়ু।

সেইবোৰ একেলগে ৰাখিলে আপুনি টাৰ্বাইনৰ আকাৰৰ অদম্য বৃদ্ধি বুজি পাব। দীঘল ব্লেড অধিক অঞ্চল ধৰি ৰাখে আৰু দ্ৰুত বতাহত অধিক স্থান লাভ কৰে, আনহাতে খৰচসমূহ স্কেল নহয় — ভেটি, গ্ৰীড সংযোগ, প্ৰৱেশ পথ, ৰক্ষণাবেক্ষণ ক্ৰুৰ ভ্ৰমণ — বহু দূৰলৈকে বিয়পি আছে অধিক আউটপুট। 1980 চনৰ প্ৰাৰম্ভিক বাণিজ্যিক মেচিনসমূহত দহ মিটাৰ দহ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ৰ’টাৰ আছিল আৰু… শ শ কিলোৱাটত ৰেটিং কৰা হৈছিল। আধুনিক অফশ্ব’ৰ মেচিনসমূহে 200 মিটাৰ অতিক্ৰম কৰে ৰটাৰৰ ব্যাসৰ আৰু 10–15 MW প্ৰতিটোৰ ভিতৰত ৰেটিং কৰা হয়।

টাৰ্বাইনৰ দুয়ো মূৰত সীমাও থাকে। তলত কাট-ইন গতি — সাধাৰণতে প্ৰায় 3 মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড — ঘূৰিবলৈ আমনি কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত বল নাথাকে। ৰেট কৰা গতিৰ ওপৰত ব্লেডবোৰে ইচ্ছাকৃতভাৱে অতিৰিক্ত বতাহ ছিটিকিবলৈ আৰু আউটপুট ধৰি ৰাখিবলৈ “পিচ” কৰে জেনেৰেটৰৰ ৰেটিংত। আৰু ধুমুহাত, প্ৰায় 25 মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডৰ ওপৰত, টাৰ্বাইনটো বন্ধ হৈ যায় আৰু… তাৰ ব্লেডবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে পাখিৰে পেলায়, কাৰণ ইয়াক ধন ঘটা ঘনক নিয়মটোৱে এতিয়া ইয়াক ফালি পেলাব পৃথক।

স্থল আৰু সাগৰৰ পাৰত

তীৰত বতাহ নিৰ্মাণ আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰাটো সস্তা, আৰু ইয়াতেই মূলতঃ ভাৰতৰ সকলো… ক্ষমতা বৰ্তমান বহি আছে।

অফশ্ব’ৰ বতাহ সাগৰত বহি থাকে, য’ত বতাহ থাকে দ্ৰুত, স্থিৰ আৰু কম অশান্ত — ইয়াক বিঘ্নিত কৰিবলৈ কোনো পাহাৰ বা অট্টালিকা নাই — আৰু ক’ত ক্ষমতাৰ কাৰকসমূহ নাটকীয়ভাৱে ভাল। ইয়াৰ দামও বহুত বেছি: সাগৰীয় ভেটি, চাবমেৰিন কেবল, আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ যিবোৰৰ বাবে জাহাজ আৰু ভাল বতৰৰ প্ৰয়োজন হয়। ইউৰোপ আৰু চীনে সাগৰৰ পাৰৰ বতাহ পৰিসৰত নিৰ্মাণ কৰিছে; ভাৰতে গুজৰাটৰ সমীপৰ স্থানসমূহৰ জৰীপ কৰিছে আৰু তামিলনাডু আৰু বাৰে বাৰে লক্ষ্য ঘোষণা কৰিছিল যদিও এতিয়াও বাণিজ্যিকভাৱে গঢ়ি উঠা নাই মাপন।

ভাৰতৰ বতাহ

ভাৰতৰ স্থাপন ক্ষমতাৰ প্ৰায় 50 গিগাৱাট আৰু প্ৰায় 83 টিৱাট ঘণ্টা বতাহে যোগান ধৰিছিল — প্ৰায় 4.6% 2024-25 বিত্তীয় বৰ্ষত, 2025 চনৰ শেষৰ ফালে প্ৰায় 54 GW লৈ বৃদ্ধি পায়।

ভূগোলই সকলো ঠিক কৰে। 2025 চনৰ মাজভাগলৈকে গুজৰাট য়ে মোটামুটি 13.8 গিগাৱাটৰ সৈতে আগবাঢ়িছিল — ইয়াৰ… দীঘলীয়া উপকূল আৰু মুকলি কুচ সমভূমিয়ে বাৰিষাৰ প্ৰবাহ ধৰি ৰাখে — আৰু তাৰ পিছত তামিলনাডু প্ৰায় 11.8 গিগাৱাটৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে, এটা প্ৰকৃত প্ৰাকৃতিক দুৰ্ঘটনাৰ বাবে ধন্যবাদ। পশ্চিম ঘাটবোৰৰ তললৈ দৌৰি যায় পশ্চিম উপকূল বেৰৰ দৰে; য’ত সেই বেৰখন ভাঙি গৈছে, তাত ফাঁকটোৰ মাজেৰে বাৰিষাৰ বতাহ ঢালিছে আৰু… পিছফালৰ সমভূমিলৈ তীব্ৰ বেগত ওলাই আহে, ঠিক সংকীৰ্ণৰ মাজেৰে পানীৰ দৰে চেনেল।

সেই বিৰতিবোৰৰ দুটা বতাহৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পালঘাট (পলাক্কাড)ৰ ফাঁক, পলাক্কাডৰ মাজত তামিলনাডুৰ কেৰালা আৰু কইম্বাটুৰ, কইম্বাটুৰ–তিৰুপুৰ বেল্টৰ বতাহ পাৰ্কসমূহক খাদ্য যোগান ধৰে। ৰেঞ্জৰ ঠিক দক্ষিণ মূৰত, নাগাৰকইলৰ ওচৰত, সকলোৰে শেষ বিৰতি আহে —… আৰলভাইমোজি ফাঁক, আৰাম্বলি বানানও। সেইটোৱেই হৈছে মুপ্পাণ্ডল, ইন ভাৰতৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ কন্যাকুমাৰী জিলা, যিখন দেশৰ অন্যতম বৃহৎ জিলালৈ পৰিণত হয় বতাহ পাম: 1980 চনৰ পৰা জমা হোৱা হাজাৰ হাজাৰ টাৰ্বাইনত প্ৰায় 1.5 গিগাৱাট।

ঋতুভিত্তিক আৰ্হিটো এটা প্ৰকৃত উপহাৰ। ভাৰতীয় বতাহৰ উৎপাদন দক্ষিণ-পশ্চিমৰ সময়ত শিখৰত উপনীত হয় বাৰিষা, প্ৰায় মে’ৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ — ঠিক সেই মাহবোৰ যেতিয়া গধুৰ ডাৱৰে দমন কৰে সৌৰ উৎপাদন। এবছৰৰ ভিতৰত বতাহ আৰু সৌৰশক্তিয়ে আংশিকভাৱে ইটোৱে সিটোক সামৰি লয়, যাৰ বাবে দুয়োটা প্ৰযুক্তিৰ মাজত এটা গ্ৰীড সংযোগ ভাগ কৰা হাইব্ৰিড পাৰ্কসমূহ ক্ৰমান্বয়ে… ডিফল্ট। ই হাঁহৰ বক্ৰতা সমাধান নকৰে — ঋতুভিত্তিক একোৱেই দৈনন্দিন সমস্যা এটা সমাধান নকৰে — কিন্তু… ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল বতাহ আৰু সৌৰ গ্ৰীড অকলে দুয়োটাতকৈ কম গোটা।

এটা টাৰ্বাইনে প্ৰকৃততে কিমান ডেলিভাৰী দিয়ে?

টাৰ্বাইনৰ ৰেটিং — 2 MW, 3 MW, 15 MW — ভাল, স্থিৰ বতাহত ই যি কৰে। নহয় গড়ে ই কি কৰে, কাৰণ বতাহ সদায় ভাল আৰু স্থিৰ নহয়। সৎ সংখ্যাটো মডিউল 7 ৰ পৰা ক্ষমতা কাৰক: a ৰ ওপৰত প্ৰকৃত আউটপুট বছৰটো, গোটেই সময়খিনি চেপেটাকৈ চলি থকা মেচিনটোৱে কি উৎপাদন কৰিলেহেঁতেন তাৰ দ্বাৰা ভাগ কৰিলে।

ওপৰৰ পৰিসংখ্যাৰ পৰা আপুনি ভাৰতৰ কাম কৰিব পাৰে, আৰু নিজেই কৰাটো যোগ্য। এ 50 জিডব্লিউ বছৰৰ প্ৰতিটো ঘণ্টাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ ৰেটিংত চলিলে 50 গিগাৱাট × 8,760 ঘণ্টা ≈ উৎপাদন হ’ব 438 টিডব্লিউএইচ। ই প্ৰকৃততে 2024-25 বিত্তীয় বৰ্ষত প্ৰায় 83 টিৱাট ঘণ্টা উৎপাদন কৰিছিল। অৰ্থাৎ 83 ÷ 438 ≈ 19%।

সেই সংখ্যাটো যিকোনো ঠাইত উদ্ধৃতি দিয়াৰ আগতে দুটা কথা। প্ৰথমে সেই 50 GW বোৰৰ কিছুমান চুইচ কৰা হ’ল বছৰৰ আধা অংশত আৰু ইয়াৰ মাত্ৰ এটা অংশৰ বাবেহে সৃষ্টি কৰা হয়, যিয়ে গড় টানি আনে তললৈ। দ্বিতীয়তে, ভাৰতৰ বহৰত এতিয়াও হাজাৰ হাজাৰ সৰু সৰু, চুটি টাৱাৰৰ মেচিন আছে 1980 আৰু 1990 চনত স্থাপন কৰা হৈছিল, যিবোৰ আধুনিক 100 মিটাৰ টাৱাৰতকৈ লেহেমীয়া বতাহত বহি থাকে আৰু… বহুত কম ধৰিব পাৰে। মডিউল 7ৰ টেবুলত বতাহৰ বাবে প্ৰায় 20% দিয়া হৈছে, আৰু সেয়াই একে গোটেই-বহৰ গড় — আপুনি মাত্ৰ কৰা যোগফলটোৱেই হৈছে ই ক’ৰ পৰা আহিছে। যিমানেই সজীৱ আপুনি অন্য ঠাইত লগ পোৱা সংখ্যা, প্ৰায় 25–30%, ভালদৰে নিৰ্বাচিত নতুন মেচিনৰ বৰ্ণনা কৰে ছাইটসমূহ; ভাৰতৰ নিজৰ অনুমান যে দেশখনে এতিয়াও কিমান বতাহ গঢ়ি তুলিব পাৰে সেই বিষয়ে ধৰি লৈছে 30%। সেই সংখ্যাবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই বেলেগ বেলেগ কথাৰ ক্ষেত্ৰত সত্য, আৰু যেতিয়া কোনোবাই ক ক্ষমতাৰ কাৰক, উপযোগী প্ৰশ্নটো সদায় কোন বহৰ, কোন বছৰ।

এটা মেচিনৰ স্কেলত অনুভৱৰ বাবে: এটা মান্য আধুনিক স্থানত এটা 3 মেগাৱাটৰ টাৰ্বাইন, 25%, 3,000 কিলোৱাট × 8,760 ঘন্টা × 0.25 ≈ বছৰি 6.6 মিলিয়ন ইউনিট (এটা “ইউনিট” হ’ল এটা কিলোৱাট-ঘণ্টা, মডিউল 1 ৰ দৰে)। বছৰটোৰ ভিতৰত বিয়পি পৰা যিটো গড়ে প্ৰায় 750 দিন আৰু ৰাতি অবিৰতভাৱে বৈ থকা কিলোৱাট — ৰ ওপৰত ৰং কৰা সংখ্যাৰ এক চতুৰ্থাংশ নামফলক। দুয়োটা অংকই মিছা নহয়। বিভিন্ন প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে।

বতাহ পাম এখন আচলতে কেনেকুৱা দেখা যায়

বতাহ পাৰ্ক এখন বেছিভাগেই খালী ঠাই, আৰু সেইটোৱে কেৱল ফটো দেখা মানুহক আচৰিত কৰি তোলে দীঘল লেন্সৰ সহায়ত লোৱা হয়, যিয়ে টাৰ্বাইনবোৰক একেলগে চেপি ধৰে।

মেচিনবোৰক কেইবাটাও ৰটাৰৰ ব্যাস পৃথকে ৰখা হয় — 120 মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ৰ’টাৰৰ বাবে, অৰ্থাৎ চুবুৰীয়াৰ মাজত শ শ মিটাৰ, আৰু প্ৰচলিত বতাহৰ দিশৰ কাষেৰে অধিক তাৰ সিপাৰে। কাৰণটো টাৰ্বাইনে যি কৰে তাৰ পৰাই পোনে পোনে অনুসৰণ কৰে। ই শক্তিৰ পৰা উলিয়াই আনে বায়ু, গতিকে ইয়াৰ পৰা ওলাই অহা বতাহ আহি পোৱা বতাহতকৈ লেহেমীয়া আৰু বহুত বেছি মন্থন। সেই লেহেমীয়া, অশান্ত ট্ৰেইলটোৱেই হৈছে টাৰ্বাইনৰ ৱেক, আৰু ই এক কিলোমিটাৰ বা… চাৰিওফালৰ বতাহে ইয়াক পুনৰ মসৃণ কৰাৰ আগতে অধিক। আন এটাত থিয় হৈ থকা এটা মেচিন মেচিনৰ ৱেকে কম উৎপাদন কৰে, আৰু ইয়াক কৰাৰ সময়ত ইয়াক অধিক জোকাৰি যায়, যিয়ে ইয়াক ক্ষয় কৰে সোনকালে। বতাহ পাৰ্ক স্থাপন কৰাটোৱেই হৈছে মাটিত অধিক টাৰ্বাইন লগোৱাৰ মাজৰ আপোচ আপুনি লিজত লৈছে আৰু প্ৰত্যেককে পৰিষ্কাৰ বতাহ দেখাবলৈ দিছে।

সেই সকলোবোৰ ব্যৱধানৰ এটা সুখৰ পৰিণতি আছে: মাজৰ মাটিখিনি ব্যৱহাৰত থাকে। কেৱল টাৱাৰটো বেচ, এক্সেছ ট্ৰেক আৰু চাবষ্টেচন প্ৰকৃততে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, গতিকে বতাহ পাৰ্কৰ বাস্তৱ ফুটপ্ৰিণ্ট হৈছে ই বিস্তৃত অঞ্চলৰ এটা সৰু অংশ। তামিলনাডু আৰু গুজৰাটত টাৰ্বাইন সাধাৰণ পথাৰ আৰু চৰণীয়া পথাৰত থিয় হৈ তলত খেতি চলি থাকে — যিটো কয়লা খনি বা বৃহৎ জলাশয়ৰ ক্ষেত্ৰত দূৰৈৰ পৰা সত্য নহয়।

আপত্তিবোৰ, সঁচা কথা ক’বলৈ গ’লে

বতাহ বিনামূলীয়া দুপৰীয়াৰ আহাৰ নহয়, আৰু অন্য ধৰণে অভিনয় কৰাটোৱেই প্ৰজেক্টবোৰ কেনেকৈ বন্ধ হৈ যায়।

কোলাহল। প্ৰতিটো ব্লেডে টাৱাৰৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ছন্দময় চুইচ কৰে, আৰু যন্ত্ৰপাতিবোৰ ভিতৰলৈ সোমাই যায় ওপৰৰ আৱাসটোৱে গুণগুণাইছে। দূৰৰ পৰা জোৰেৰে নহয়, কিন্তু অচিনাকি, কেতিয়াও নহয় ৰৈ যায়, আৰু নিস্তব্ধ ৰাতি ই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। এই কাৰণেই পৰিকল্পনা নিয়মত সাধাৰণতে নূন্যতম নিৰ্ধাৰণ কৰা হয় টাৰ্বাইন আৰু ওচৰৰ ঘৰৰ মাজৰ দূৰত্ব।

চৰাই আৰু বাদুলি। টাৰ্বাইনে ইহঁতক মাৰি পেলায়। সৎ স্থিতিটো হ’ল বিপদ নিৰ্ভৰ কৰে ফাৰ্মখন ক’ত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে তাৰ ওপৰত অধিক পৰিমাণে: প্ৰব্ৰজন পথৰ ওপৰেৰে টাৰ্বাইনৰ এটা শাৰী, বা ঈগল আৰু শগুনে ব্যৱহাৰ কৰা দেশৰ কাষত, এটা গুৰুতৰ সমস্যা, আৰু একেবোৰ মেচিন ক দূৰৈৰ কেইখনমান জিলাই এটা অ-ইছ্যুৰ ওচৰত। ছাইটিং আৰু জৰীপৰ কাম, প্ৰযুক্তি নহয়, এইটো সিদ্ধান্ত লওক।

ভূ-প্ৰকৃতি আৰু ভূমিৰ অধিকাৰ। কিলোমিটাৰৰ বাবে এটা আধুনিক টাৰ্বাইন দেখা যায়, আৰু কিছুমান মানুহ কেৱল তেওঁলোকৰ গাঁৱৰ ওপৰৰ ৰিজত এটা নিবিচাৰে। ভাৰতত চোকা প্ৰশ্নটো হ’ল… সাধাৰণতে মাটি: প্লটৰ মালিক কোন, চৰণীয়া পথাৰ কোনে ব্যৱহাৰ কৰিছিল, আৰু গাঁৱত কোন আচলতে লীজৰ ভাড়া লাভ কৰে।

বিদ্যুৎ বন্ধ কৰা। আটাইতকৈ বতাহ বলি থকা জিলাবোৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ জিলাবোৰ খুব কমেইহে হয় চাহিদা, গতিকে বিদ্যুৎ বহু দূৰলৈ লৈ যাবলগীয়া হয়। যেতিয়া বতাহৰ পৰা ৰেখাবোৰ ওলাই যায় জিলাখন ভৰি পৰিছে, টাৰ্বাইনবোৰক পিছুৱাই যাবলৈ কোৱা হয়, আৰু সেই শক্তি কেৱল হেৰাই যায় — কোনোৱেই নহয় পিছৰ বাবে বতাহ জমা কৰিব পাৰে। ঘ খণ্ডটো ঠিক এই সমস্যাটোৰ বিষয়ে।

🔥বেটজৰ সীমা: কিয় 59.3% চিলিংউন্নত হোৱা · বৈকল্পিক

অভিযান্ত্ৰিকীৰ অন্যতম মৰমলগা ফলাফল ইয়াত দিয়া হ’ল, আৰু আপুনি ইয়াৰ বাবে যুক্তি দিব পাৰে কোনো সমীকৰণ নোহোৱাকৈ।

লোভী প্ৰশ্নটো সুধিব: বতাহৰ সকলো নিষ্কাশন কৰা ৰ’টাৰ এটা কিয় ডিজাইন কৰা নহয় গতিশক্তি?

পৰিণতি অনুসৰণ কৰক। গতিশক্তি 1⁄2mv2। ইয়াৰ সকলোবোৰ ল’বলৈ হ’লে আপুনি হ্ৰাস কৰিব লাগিব বায়ুৰ গতি শূন্য লৈ। কিন্তু শূন্য গতিৰে আপোনাৰ ৰ’টাৰ এৰি যোৱা বায়ু হৈছে বহি থকা স্থবিৰ বায়ু তাৰ ঠিক পিছফালে — এখন দেৱাল। আৰু তাৰ পিছফালে আহি পোৱা বতাহৰ ক’লৈকো যাবলৈ নাই, গতিকে ই… ৰ’টাৰৰ মাজেৰে যোৱাৰ পৰিৱৰ্তে আপোনাৰ ৰ’টাৰৰ চাৰিওফালে ডাইভাৰ্ট কৰে। সৰু এটাৰ পৰা সকলো উলিয়াই লওক বায়ুৰ পৰিমাণ আৰু আপুনি শেষত প্ৰায় কোনো বায়ু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ নকৰে। আউটপুট: প্ৰায় শূন্য।

এতিয়া বিপৰীত চৰম। বতাহ একেবাৰে লেহেমীয়া কৰে, আৰু বিশাল আয়তন তাৰ মাজেৰে বৈ যায় আনন্দৰে — কিন্তু আপুনি প্ৰতিটো কিলোগ্ৰামৰ পৰা প্ৰায় একোৱেই লোৱা নাই। আউটপুট:ও প্ৰায় শূন্য।

ক’ৰবাত “বেছিকৈ লেহেমীয়া কৰি প্ৰবাহ বন্ধ কৰক” আৰু “বেছি কম লেহেমীয়া কৰি লওক।” 1919 চনত জাৰ্মান পদাৰ্থবিজ্ঞানী এলবাৰ্ট বেটজে ইয়াক বিচাৰি পাইছিল বতাহৰ মূল গতিৰ এক তৃতীয়াংশ লৈ লেহেমীয়া কৰিবলৈ, আৰু বতাহৰ ভগ্নাংশলৈ তাৰ পিছত আপুনি ধৰিব পৰা গতিশক্তি হ’ল:

16/27 ≈ 0.593 — বেটজ সীমা

কোনো ডিজাইনৰ কোনো ৰোটাৰ নাই — তিনিটা ব্লেড, বিশটা ব্লেড, উলম্ব অক্ষ, কফনযুক্ত, যিকোনো বস্তু — ইয়াক পৰাস্ত কৰিব পাৰে। আধুনিক টাৰ্বাইনে বেটজ সীমাৰ প্ৰায় 75–80% নিজৰ সৰ্বোত্তম ৰূপত লাভ কৰে অপাৰেটিং ৰেঞ্জ, অৰ্থাৎ ইহঁতে বতাহৰ 45–50% অঞ্চলৰ কিবা এটা ধৰি ৰাখে শক্তি। সেইটো সঁচাকৈয়ে কঠিন ভৌতিক চিলিঙৰ ওচৰত; বতাহৰ টাৰ্বাইনসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আমি নিৰ্মাণ কৰা বেছিভাগ তাপগতিবিদ্যাগতভাৱে পৰিপক্ক মেচিন।

যুক্তিৰ গঠনটো লক্ষ্য কৰক। যেনে মডিউল 3ত কাৰ্নট আৰু 3 নং মডিউলত শ্বকলি–কুইজাৰ মডিউল 7, ই প্ৰক্ৰিয়াটোৰ প্ৰকৃতিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা সীমা, কোনো এটাৰ পৰা নহয় অভিযান্ত্ৰিক অভাৱ। তিনিওজনৰ প্ৰত্যেকেই আমাক বেলেগ এটাৰ পৰা একেটা পাঠ শিকাইছে দিশ: শক্তি সংগ্ৰহৰ প্ৰতিটো পদ্ধতিতে পদাৰ্থ বিজ্ঞানত লিখা চিলিং থাকে, আৰু ভাল অভিযান্ত্ৰিকীকৰণ হৈছে ইয়াৰ কাষ চাপিব পৰা কলা।

🔥🔥ঘনক নিয়ম উলিওৱা, আৰু বেটজ সঠিকভাৱেগভীৰ · বৈকল্পিক

v3 ক’ৰ পৰা আহে। ঝাড়ু দিয়া এলেকাৰ এটা ৰোটাৰ বিবেচনা কৰক A মুখী বতাহৰ গতি v আৰু বায়ু ঘনত্ব ρ। এটা চেকেণ্ডতে তাৰ মাজেৰে যোৱা বায়ুৱে v আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ এটা চিলিণ্ডাৰ দখল কৰে ক্ৰছ-ছেকচন A, গতিকে ভৰ প্ৰবাহৰ হাৰ হ’ল:

ṁ = ρ · A · v

প্ৰতিটো কিলোগ্ৰাম গতিশক্তি 1⁄2v2 কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। গতিকে ডিস্কৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা শক্তিটো হ’ল:

P = 1⁄2 · ṁ · v² = 1⁄2 · ρ · A · v³

ঘনকটো দেখা দিয়ে কাৰণ দুটা বস্তুৱে গতিৰ সৈতে স্কেল কৰে: প্ৰতি কিলোগ্ৰামত কিমান শক্তি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে (v²), আৰু প্ৰতি ছেকেণ্ডত কিমান কিলোগ্ৰাম আহি পৰে (v)। সেইবোৰ গুণ কৰিলে আপুনি v3 পাব।

এটা কাম কৰা সংখ্যা। এটা আধুনিক অনশ্ব’ৰ মেচিন লওক: ৰ’টাৰৰ ব্যাস 120 মিটাৰ, গতিকে A = π × 60² ≈ 11,310 মিটাৰ বৰ্গফুট। ρ = 1.225 kg/m³ আৰু v = 10 m/s ৰ সৈতে:

P = 0.5 × 1.225 × 11,310 × 1,000 ≈ 6.9 MW

Betz সীমা (0.593) আৰু তাৰ এটা বাস্তৱিক 0.8 ৰে গুণ কৰক, আৰু আপুনি মোটামুটি 3.3 MW পাব। ডেলিভাৰী কৰা হৈছে — এনে এটা মেচিনৰ বাবে এটা যুক্তিযুক্ত ৰেটিং। অংকটোৱে সঁচাকৈয়ে কাম কৰে।

Betz, ব্যুৎপন্ন. দূৰ-উপৰলৈ বতাহৰ গতি v1 আৰু দূৰ-ডাউনষ্ট্ৰিমৰ গতি v2 হওক। অক্ষীয় প্ৰৰোচনা কাৰক a এনেদৰে সংজ্ঞায়িত কৰক যাতে ৰ’টাৰত গতি v1(1 − a) হয়। কৰিব পাৰে গতিবেগ সংৰক্ষণৰ পৰা দেখুৱাব পাৰি যে ৰ’টাৰৰ গতি দুটাৰ গড়: v_rotor = (v1 + v₂)/2, সেয়েহে v2 = v1(1 − 2a)।

নিষ্কাশিত শক্তি হৈছে গতিশক্তিৰ ক্ষতিৰ হাৰ:

P = 1⁄2 ṁ (v₁² − v₂²), ṁ = ρ A v₁(1 − a) ৰ সৈতে

উপলব্ধ শক্তি 1⁄2ρAv13 দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন আৰু ভাগ কৰিলে শক্তি সহগ পোৱা যায়:

C_p = 4a(1 − a)²

সৰ্বাধিক কৰক: dC_p/da = 4[(1 − a)2 − 2a(1 − a)] = 4(1 − a)(1 − 3a) = 0, a = 1/3 দি। (আনটো মূল, a = 1, হৈছে ব্লক কৰা ক্ষেত্ৰ)। বিকল্প পিছলৈ:

C_p,max = 4 × (1/3) × (2/3)² = 16/27 ≈ 0.593

আৰু মন কৰক a = 1/3 ৰ অৰ্থ শাৰীৰিকভাৱে কি: বতাহৰ গতিবেগৰ দুই তৃতীয়াংশলৈ লেহেমীয়া হয় ৰটাৰ আৰু এক তৃতীয়াংশ বহু তললৈ। 🔥 ব্লকত থকা অন্তৰ্দৃষ্টিৰ সৰলীকৰণ নহয় গণিত — ই হে গণিত।

ইয়াৰ পিছত কি আহিব

সেইটোৱে খ অংশটো সম্পূৰ্ণ কৰে: এটা খাদ ঘূৰাৰ ছটা উপায়, এটা উপায় যিটোৱে একেবাৰে ঘূৰি নাথাকে, আৰু… পদাৰ্থ বিজ্ঞানে ইয়াৰ প্ৰতিটোকে ঢাকি ৰখাৰ তিনিটা পৃথক প্ৰমাণ। গ অংশই বাকীখিনি ঝাড়ু দিয়ে মেনু — জৈৱবস্তু, ভূতাপীয়, জোৱাৰ-ভাটাৰ, আৰু হাইড্ৰজেন, সকলোতকৈ ভুল বুজাবুজিৰ বিষয় শক্তি। তাৰ পিছত পাৰ্ট ডি য়ে এই গোটেই ভ্ৰমণৰ দিশত গঢ়ি তোলা প্ৰশ্নটো সুধিছে: আপুনি কেনেকৈ কৰে এই শ শ মেচিনসমূহক এটা মহাদেশৰ আকাৰৰ ব্যৱস্থাত বুনাব লাগে যিয়ে ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব লাগিব প্ৰতিদিনৰ প্ৰতিটো চেকেণ্ডতে নিজকে?